Gothic is een levensstijl. Dat hoor je steeds weer van de scèneleden in interviews. Maar wat betekent het eigenlijk? Moet je verkleed als vampier gaan winkelen, je muren zwart schilderen en in een doodskist slapen om "in" te zijn? Natuurlijk niet.

Wat met deze uitspraak wordt bedoeld is eerder dat goths zich niet verkleden voor een festival of een feest. Ook in het dagelijks leven speelt hun scèneverwantschap een rol. De meeste goths passen hun outfits natuurlijk aan de dagelijkse eisen aan, want de zwarte scene is al lang geen jeugdcultuur meer. Je moet werken, je hebt een gezin en verplichtingen. En als de werkgever een te donkere outfit, sieraden of kledingstijl niet toestaat, dan moet je je gewoon aankleden. De undercut wordt bedekt, de piercing wordt eruit gehaald, de zwarte kleding wordt onschadelijk gemaakt met kleurrijke accessoires, zodat geen enkele klant of collega in het bedrijf schrikt. En dat is precies het punt.

Gothics verkleden zich eerder in het dagelijks leven dan in hun vrije tijd, terwijl de vaak bekritiseerde "weekend goths" zich verkleden in een zwart carnavalskostuum voor het feest of voor een festival in het weekend en in het dagelijks leven de voorkeur geven aan mainstream mode. Ook de huizen van goths verraden hun duistere houding met veel kleine en grote accessoires. Daarvoor hoeven ze niet eens in een kist te slapen. Sieraden, haar, make-up, accessoires, woninginrichting en zelfs dansstijl verraden de subcultuur. Of de goth het nu leuk vindt of niet.

Je kunt je passie voor het donker niet afschudden met je kleding, dus het flitst altijd door. Als goth val je op, ook al doe je moeite om er op korte termijn bij te horen, zodat het dagelijks leven slaagt. De subcultuur komt altijd door. En dit is ongeveer hoe het eruit ziet als je het de vrije loop laat:

Kleding

Er is geen uniforme kledingstijl in de gothic-scene. Daarvoor zijn de afzonderlijke sub-scènes eenvoudigweg te verschillend. Niettemin kunnen sommige stoffen, schoenen, kledingstukken en kenmerken beschreven worden als typisch voor de scène. De kleur zwart domineert natuurlijk nog steeds de kledingkast.

Karakteristiek voor de scène is de vervaging van de geslachten, die niets te maken heeft met een seksuele geaardheid. Mannen dragen zeker ook jurken, rokken, hakken en make-up. Er zijn geen genderspecifieke kledingnormen, ook al zijn sommige sub-scènes zoals de EBMers en de metal factie meer gekleed volgens het klassieke rolmodel dan andere.

Seksuele voorkeuren of seksuele identiteit hebben echter niets te maken met de geslachtsverwarring van de goths. Het gaat om speelsheid, statements en styling, zoals David Bowie bijvoorbeeld illustreerde met zijn kunstfiguur Ziggy Stardust.

Gothic, Fetish, Dracula - Typische outfits in de gotische scène

Maar waar de ene scène eindigt en de andere begint is soms moeilijk te zeggen. Terwijl de goths en wavers uit de begindagen van de scene nog veel kleren en weinig huid lieten zien, is het tegenwoordig vaak andersom. Bondagebroeken, corsages, weinig stof, lak, leer en de noppenkragen uit de punktijd leveren dan een beeld op dat je ook in de S/M-scene of in de fetisjscene op vergelijkbare wijze zou aantreffen, vooral omdat ook daar de kleur zwart overheerst. Sommige goths vinden het leuk, anderen niet.

Gothics houden van jurken en tops van panne fluweel. Broeken, japonnen, vesten en mantels kunnen van brokaat of zijde zijn. Dit ziet er niet alleen Victoriaans uit, maar ook beslist vampierachtig. Lestat en Louis uit "Interview with a Vampire" doen de groeten. Voeg een frêle overhemd, wandelstok, zonnebril en hoge hoed toe en Bram Stoker's Dracula is perfect. In tegenstelling tot de film geven goths echter de voorkeur aan een veel donkerder make-up en dragen de mannen zelden baarden. Jurken, mantels en capes zijn qua snit en stof ook vaak geïnspireerd op romantische vampierfilms. Toch is de goth geen cosplayer, maar doet hij slechts inspiratie op voor zijn sombere stijl.

Minder romantische vertegenwoordigers geven de voorkeur aan leren jas, leren broek en mesh top. In combinatie met donkere make-up, zilveren sieraden, gothic riemgespen en laarzen of spikes ontstaan outfits die doen denken aan films als The Crow of Underworld. Ook hier ligt de nadruk op inspiratie, niet op imitatie.

De no-nonsense, eenvoudige factie van de waver heeft de neiging stof te dragen: harembroeken, blazers en rechte overhemden met of zonder patronen. Een must hier zijn de snoeken, of winklepikkers. Dit zijn puntige, platte schoenen met gespen en dunne zolen. Ze zijn nu moeilijk verkrijgbaar. Als je een origineel uit de jaren '80 bezit, mag je jezelf gelukkig prijzen.

Fishnet shirts, off-the-shoulder topjes, strakke broeken en Doc Martens of laarzen. Voor sommige goths is hun punkafkomst nog te zien in de outfit. Als alternatief voor het visnethemd speelt men ook graag met panty's. Ze worden eenvoudig omgezet in een top. Daarvoor wordt een gat gescheurd in het "kruis" voor het hoofd, de voetdelen worden afgeknipt zodat de handen een uitgang kunnen vinden, en met een paar gaten en loopsteken is de punk-goth top klaar voor actie. Voor de batcavers, die vaak plateaulaarzen dragen, gaat de panty zelfs over de laarzen heen - en meestal in het wit en uitgescheurd om op een spinnenweb te lijken.

Alles kan, niets moet

Sinds het begin van de zwarte scene in de post-punk is de garderobe van goths goed gevuld. Er zijn er nauwelijks die zich hier strikt aan de klassieke modellen houden. Er is een wilde mix en iedereen stelt zijn eigen stijl samen uit de mogelijkheden of verzint zelfs een nieuwe. De "stijl" kan ook bestaan uit een effen zwart T-shirt en een effen zwarte spijkerbroek. Veruit het grootste deel van de scene doet het zonder uitgebreide outfits die fotografen graag op festivals achtervolgen omdat ze zogenaamd de scene vertegenwoordigen. Het behoren tot de scene komt ook tot uitdrukking in kleding, maar de liefde voor muziek en de affiniteit met het donker zijn belangrijkere criteria. Daarom werkt het niet om "iets zwarts" aan te trekken zonder passie voor de inhoud om er deel van uit te maken.

Sieraden

Sieraden horen er gewoon bij - als statement of gewoon om de outfit te onderstrepen. Kettingen, ringen, oorbellen, piercings: op het eerste gezicht wijkt dit alles niet af van de mainstream. Maar op het tweede gezicht ontdek je typische symbolen en griezelige details die je niet elke dag ziet. Tenminste niet als je geen goth bent.

Typische symbolen in het tafereel zijn omgekeerde kruizen, pentagrammen, ankh-tekens, vleermuizen, raven en nog veel meer motieven die voortkomen uit mystiek, religie of fantasie. Echte botten, echte klauwen, edelstenen, klinknagels en leer zijn ook populair. Gruftis dragen vooral zilveren sieraden. De laatste jaren zijn er echter ook tendensen naar goud.

Een heel typisch sieraad dat bijna niet voorkomt in de mainstream is de neusketting. Het zit vast aan de oorbel en de neusring en hangt over de zijkant van de wang. Het is versierd met parels, kruizen, ankhs of andere gotische symbolen. De klauwring is bijna net zo zeldzaam in de mainstream. Het wordt over de vinger getrokken en bootst een lange klauw van zilver na.

Lichaamsmodificaties spelen een steeds belangrijkere rol in de zwarte scene, ook al komen ze vaker voor bij jongere generaties. Gespleten tongen, tot vampiertanden geslepen snijtanden of geslepen oren die aan elfen doen denken: Het verschil met het kostuum is duidelijk. Tanden of oren zijn niet "vermomd" maar chirurgisch aangepast - en dat is in het dagelijks leven moeilijk te verbergen.

De hoofdtooi onderscheidt goths ook van de mainstream. De laatste jaren zijn zogenaamde gohic hoofddeksels populair geworden. Dit zijn uitvoerig ontworpen, handgemaakte bouwwerken van veren, hoeden, hoorns, natuurlijke materialen, edelstenen, sluiers en nog veel meer details. De fantasie kent geen grenzen en de ambachtslieden van het toneel overtreffen elkaar in het ontwerp van de prachtige hoofdtooien, die overwegend passen bij de romantische outfit. Zelfs de New Romantics in de jaren '80 vertrouwden op opvallende hoofdtooien met hoeden, sjaals en sluiers.

Een eenvoudiger, maar nog belangrijker sieraad is de zonnebril. Ze mogen nooit ontbreken. Eigenlijk maakt het niet eens uit of de zon schijnt. Helderheid is reden genoeg! De meeste goths dragen eenvoudige zonnebrillen, maar er zijn nu ook leveranciers die brillen aanbieden in de vorm van vleermuizen of doodskisten. Ook steampunks komen steeds met nieuwe ontwerpen die doen denken aan bijvoorbeeld vliegeniersbrillen.

Wat de mainstream op zijn best kent van carnaval is onderdeel van de normale outfit in de gothic-scene: contactlenzen in alle mystieke kleuren en vormen ronden het sombere totaalbeeld af. Kunstwimpers geven de finishing touch aan de gedurfde make-up.

Tatoeages zijn niet per se typerend voor de scene. Maar nu ze in de samenleving in het algemeen populairder worden, zie je ook tatoeages in beeld. Hier zijn het de motieven die kunnen afwijken van de mainstream. Gotische spreuken, vleermuizen, gotische symbolen, scènes uit films, schedels. Natuurlijk heeft de zwarte scène dat laatste niet voor zichzelf.

Ook voor sieraden geldt: alles kan, niets moet! In het algemeen kun je zeggen dat goths veel sieraden dragen. Veel ringen, veel kettingen, veel piercings, veel armbanden, veel oorbellen: mogelijk is ook dit voortgekomen uit een overdrijving van de tamelijk onopvallende mainstream. Wie bijvoorbeeld naar foto's van Madonna in de jaren '80 kijkt, weet dat bergen sieraden om de hals en op de armen geen uitvinding van de moderne tijd zijn.

Haar

Wanneer het gaat om kapsels is de zwarte scene altijd heel creatief geweest. Het begon allemaal met veel haarlak en een toupetborstel. Robert Smith demonstreerde in de jaren 80 het pluizige kraaiennest op zijn hoofd en de fans deden hem na. Om het wild gepofte haar te laten houden, was veel haarlak nodig.

In diezelfde tijd waren punkers ook de voorouders van goths en dus werden zijknippen geschoren om van het haar een mohawk te maken, of undercuts. Andere bijzondere haarcreaties in de jaren 80 waren de plaat en de toren. Bij de toren werd het haar naar boven geplakt om een rechte toren te vormen, en bij de plaat vormde het haar van bovenaf gezien een plat vlak. Haarcreatie was ook erg populair - een trend uit de jaren 80 die het haar goed voorbereidde op touperen. Het kapsel hield daarna gewoon beter.

In de loop der jaren zag je steeds minder torens en platen in beeld. Tegenwoordig bestaan ze nauwelijks meer. De mohawk is echter blijven bestaan en heeft zich ontwikkeld tot de deathhawk. Zwart in plaats van kleurrijk is hier het devies, hoewel donkere kleuren of grijze punten ook op de Deathhawk te zien zijn. Wie zich verbaast over de tips die sommige goths voor hun oren laten staan: In het dagelijks leven kan de sidecut beter verborgen worden met deze strengen. Daardoor werden de "tippels" (vogeltje) uiteindelijk een integraal onderdeel van gotische kapsels. Maar ze zijn geen must.

Met de verschillende gothic trends en de nieuwe mogelijkheden die het internet bood, deden nieuwe haartrends hun intrede, bijvoorbeeld de gothic dreadlocks, die meestal in zwart, wit, paars, blauw of groen aan het haar werden bevestigd. Haarstukjes waren in de loop van de online handel ook veel gemakkelijker te krijgen en deden hun intrede in de zwarte scene. Met de Aziatische invloeden van de manga en cosplay scene droegen mensen ook steeds meer pruiken in opvallende kleuren en coupes.

Over opvallende uitsnijdingen gesproken: Bij sommige gotische kapsels is de pony vreemd geknipt - heel kort en recht, of taps toelopend en opzichtig gekleurd. Maar het typische gothic kapsel bestaat niet meer. Op Gothic festivals zie je veel zijknippen, veel undercuts en heel verschillende creatieve haarideeën. Het haar is het belangrijkste! Dat zeggen ze in de scène - in stilte.

Make-up

Haar alleen maakt nog geen goth. De make-up moet ook kloppen! Wel moet vooraf gezegd worden dat het geen criterium voor uitsluiting is als je geen make-up draagt. Maar het kan wel als je de verkeerde make-up opdoet. Als je een gezond kleurtje op je gezicht wilt, ben je al helemaal verkeerd bezig. Kalkwitte kleuren zijn aan de orde van de dag. Neem de make-up liever een of twee tinten te licht dan te donker.

Veel goths nemen zelfs hun toevlucht tot theatrale make-up en "kalken" hun huid. Als je de oren, hals of handen weglaat, geef je jezelf bloot als beginner. Ervaren "witmakers" dragen handschoenen om hun gezicht te witten. De witheid is overigens geen uitdrukking van een geprefereerde huidpigmentatie of adel, maar een eerbetoon aan de dood. En bovendien is het precies het tegenovergestelde van wat de mainstream leuk vindt.

Dit is dan hoe de zwarte lippenstift moet worden opgevat, die een einde maakt aan het gezonde rood van de lippen. Zwarte kohl en zwarte oogschaduw tekenen de ogen dan in donkere grotten. Natuurlijk is dit slechts een generalisatie van typische gothic make-up. Op YouTube staan talloze gothic make-up tutorials die bewijzen dat je enige vaardigheden nodig hebt om je te hullen in een sombere make-up die er niet uitziet als een carnaval op de kleuterschool. Artiesten uit de scene zoals Siouxsie Sioux of personages uit vampier- en horrorfilms dienen hier als model. Elke make-up krijgt ook een persoonlijk tintje, er zijn geen standaarden.

Typisch voor een gothic make-up zijn de strenge, vampierachtige wenkbrauwen, die alleen getekend kunnen worden als je je wenkbrauwen helemaal afschaaft en opnieuw schildert.

Met zware oogmake-up zien de eigen wimpers er nogal onindrukwekkend uit. Daarom dragen veel goths kunstwimpers die sterker en langer zijn. Individualiteit en creativiteit worden dan gevraagd in de make-up details: ornamenten, edelstenen, eyeliner, contouren. Het belangrijkste is dat de make-up er niet zomers en vrolijk uitziet! Er moet echter ook worden onthuld dat de meerderheid van de zwarte scene het gewoon bij zwarte kohl laat.

Accessoires

Een gewone zwarte outfit kan met de juiste accessoires worden omgetoverd tot een outfit die bij de scène past: Knopen op de blazer, patches en studs op het jasje, kettingen aan de riem of laars. Het is echter belangrijk dat de knopen en patches authentiek zijn. In tegenstelling tot de gangbare mode is de gothic outfit een statement. Je draagt hier niet zomaar een bandshirt als je de band niet kent of leuk vindt. De outfit met knopen en lapjes gaat goed samen met de klassieke, van de punkers bekende noppenkraag.

Voor de romantische outfit kiezen goths graag voor maskers, waaiers, hoge hoeden, wandelstokken en kanten handschoenen. De fantasievolle en sprookjesachtige outfits worden geaccentueerd met hoofddeksels en hoorns. Ook chokers, die in het midden ruimte laten voor een edelsteen of een decoratief motief, zijn erg populair. Talloze ambachtslieden uit de zwarte scene doen steeds weer hun uiterste best om nieuwe ideeën in het handwerk toe te passen. Deze accessoires worden te koop aangeboden op gotische markten bij festivals of evenementen. Bijzonder individuele stukken ontstaan als je het zelf doet. "Doe het zelf" is altijd en vogue geweest in de scene.

Een grote speeltuin voor gothic ontwerpen is ook de afdeling handtassen en schoudertassen. Hier zijn allerlei mogelijke en onmogelijke ontwerpen met schedels, vleermuizen of verwijzingen naar gotische literatuur, mystiek en magie. Hetzelfde geldt voor portefeuilles en hoesjes voor mobiele telefoons. Tot de klassieke gotische tassen behoort de zwarte BW gevechtstas versierd met knopen en geschriften.

Woonstijl

Wie een goth bezoekt zal zeker ergens schedels, kandelaars of vleermuizen spotten. De donkere houding kan ook op de boekenplank tot uiting komen, maar zeker in de muziek die gespeeld wordt. Waar mogelijk kiezen goths voor zwarte interieurs. Ook het servies, beddengoed, kussenslopen of handdoeken verraden de voorkeur voor donker.

Echter, goths die hun muren zwart schilderen en in een doodskist slapen is eerder uitzondering dan regel. Zwarte muren en sierbehang kunnen accenten zetten, maar een volledig zwarte flat is waarschijnlijk moeilijk te vinden. Inmiddels zijn er enkele alternatieve meubelontwerpers die kasten of tafels maken van kisten of in de vorm van kisten, of planken en kasten aanbieden in de vorm van pentagrammen. Deze unieke stukken zijn echter niet goedkoop en daarom niet de regel in het gotische huishouden.

Zeer karakteristiek daarentegen zijn graflichten, die in plaats van gewone kaarsen worden geplaatst. Wie aandacht voor detail op prijs stelt, koopt ook zwarte alledaagse gebruiksvoorwerpen. Zwarte zakdoeken, zwarte servetten, zwarte tandenborstels, zwarte zeep: de hang naar een griezelige sfeer is overal zichtbaar. In de meeste gevallen vind je ook posters van gothic bands, gothic festivals of gothic films. De leeftijd van de inwoners doet er niet toe. Het is de stijl van leven met al zijn kleine en grote donker esthetische details die duidelijk maakt dat Goth een levensstijl is.

Dansstijl

Op de dansvloer kun je meteen zien wie tot de zwarte scene behoort en wie niet. Je zult hier nauwelijks vrolijk gespring en gemeenschappelijk gelach aantreffen. Niemand heft zijn armen en klapt of springt op de maat. Goths zijn introverter op de dansvloer en laten zich meevoeren door de muziek. De typische doodgraversdans uit de jaren 80 stond drie stappen vooruit en drie terug toe - niet dynamisch huppelend, maar met hangende schouders en neergeslagen ogen. Tegenwoordig zie je een paar variaties, maar ze lijken allemaal meer introvert dan extravert. Zelfs de EBMers, die een snellere en snellere dansstijl hebben, dansen naar binnen gericht.

De beat doet er ook op de dansvloer niet altijd toe. De bewegingen vinden vaak plaats in slow motion. Gruftis begeleiden de muziek met langzame armbewegingen, anderen dansen ter plekke. Terughoudendheid is aan de orde van de dag. Afhankelijk van het feest kan het er op de dansvloer anders uitzien. De zwarte romantici vegen graag sierlijk de vloer aan met hun kleren, terwijl de batcavers met grote stappen de ruimte innemen. De regel is altijd: wees attent en kom alleen nader tot elkaar als je elkaar echt kent. Er is geen sprake van "dansen op" vreemden of extraverte come-ons. En zelfs als iedereen op de dansvloer de tekst uit zijn hoofd kende, zou niemand luidkeels meezingen, zeker niet in koor met anderen.